{"id":45656,"date":"2014-08-11T12:00:30","date_gmt":"2014-08-11T11:00:30","guid":{"rendered":"https:\/\/www.transcend.org\/tms\/?p=45656"},"modified":"2015-05-05T21:30:45","modified_gmt":"2015-05-05T20:30:45","slug":"turk-israilli-insan-haklari-gruplari-devam-eden-savasta-stratejik-tercihler-yapmak-zorunda","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.transcend.org\/tms\/2014\/08\/turk-israilli-insan-haklari-gruplari-devam-eden-savasta-stratejik-tercihler-yapmak-zorunda\/","title":{"rendered":"(T\u00fcrk) \u0130srailli insan haklar\u0131 gruplar\u0131, devam eden sava\u015fta stratejik tercihler yapmak zorunda"},"content":{"rendered":"<p><em>\u0130srailli insan haklar\u0131 gruplar\u0131 bu yeni sava\u015fa ve bir\u00e7ok Musevi \u0130sraillinin kendilerine ve i\u015flerine olan nefretine nas\u0131l kar\u015f\u0131l\u0131k vermeli? <strong><a target=\"_blank\" href=\"https:\/\/www.opendemocracy.net\/openglobalrights\/dahlia-scheindlin\/%D7%91%D7%97%D7%99%D7%A8%D7%95%D7%AA-%D7%90%D7%A1%D7%98%D7%A8%D7%98%D7%92%D7%99%D7%95%D7%AA-%D7%94%D7%A0%D7%99%D7%A6%D7%91%D7%95%D7%AA-%D7%91%D7%A4%D7%A0%D7%99-%D7%90%D7%A8%D7%92%D7%95%D7%A0%D7%99-%D7%96%D7%9B%D7%95%D7%99%D7%95%D7%AA-%D7%90%D7%93%D7%9D-%D7%91%D7%99%D7%A9%D7%A8%D7%90%D7%9C-%D7%91%D7%9E%D7%94%D7%9C%D7%9A-%D7%94%D7%9E%D7%9C%D7%97\" >\u05e2\u05d1\u05e8\u05d9\u05ea<\/a>\u00a0,<a target=\"_blank\" href=\"https:\/\/www.opendemocracy.net\/openglobalrights\/dahlia-scheindlin\/%D8%A7%D9%84%D8%AE%D9%8A%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%D8%A7%D9%84%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D8%AA%D9%8A%D8%AC%D9%8A%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D8%AA%D9%8A-%D8%AA%D9%88%D8%A7%D8%AC%D9%87-%D8%A7%D9%84%D8%AC%D9%85%D8%A7%D8%B9%D8%A7%D8%AA-%D8%A7%D9%84%D8%AD%D9%82%D9%88%D9%82%D9%8A%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D8%A5%D8%B3%D8%B1%D8%A7%D8%A6%D9%8A%D9%84%D9%8A%D8%A9-%D8%AE%D9%84\" >\u00a0\u0627\u0644\u0639\u0631\u0628\u064a\u0629<\/a>,\u00a0 <a target=\"_blank\" href=\"https:\/\/www.opendemocracy.net\/openglobalrights\/dahlia-scheindlin\/les-choix-strat%C3%A9giques-auxquels-les-organisations-isra%C3%A9liennes-de\" >Fran\u00e7ais<\/a>, <a target=\"_blank\" href=\"https:\/\/www.opendemocracy.net\/openglobalrights\/dahlia-scheindlin\/strategic-choices-facing-israeli-rights-group-during-current-war\" >English<\/a><\/strong><\/em><\/p>\n<p>\u0130srail-Gazze sava\u015f\u0131 devam ederken, Filistinlilerin haklar\u0131n\u0131 ilerletmek ve savunmak i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015fan insan haklar\u0131 \u00f6rg\u00fctlerinin kar\u015f\u0131la\u015facaklar\u0131 ikilemler neler? Daha \u00f6nce olanlar y\u00fcz\u00fcnden zarar g\u00f6rm\u00fc\u015f olan g\u00fcvenilirliklerini kaybetmeden bir etkileri ve hatta s\u00f6z haklar\u0131 olabilir mi?<\/p>\n<p>Kolay de\u011fil.<\/p>\n<p><a target=\"_blank\" href=\"https:\/\/www.opendemocracy.net\/openglobalrights\" >openGlobalRights<\/a>\u2019da daha \u00f6nce yay\u0131nlanan makalelerden \u0130srailli \u00f6rg\u00fctlerin \u00fclke i\u00e7inde <a target=\"_blank\" href=\"https:\/\/www.opendemocracy.net\/openglobalrights\/noam-sheizaf\/will-foreign-funding-last-for-those-inside-israel-who-defend-palestini\" >para toplamada<\/a>, ya da \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 i\u00e7in kitlesel destek almada (<a target=\"_blank\" href=\"https:\/\/www.opendemocracy.net\/openglobalrights\/jessica-montell\/making-universalism-resonate-locally\" >buradan<\/a>, <a target=\"_blank\" href=\"https:\/\/www.opendemocracy.net\/openglobalrights\/ian-s-lustick\/human-rights-%E2%80%9Chuman-beings%E2%80%9D-and-israel\" >buradan<\/a>, <a target=\"_blank\" href=\"https:\/\/www.opendemocracy.net\/openglobalrights\/liora-sion\/civil-society-human-rights-and-jewish-israeli-communitarians\" >buradan<\/a> okuyabilirsiniz) zorland\u0131klar\u0131n\u0131 biliyoruz. 2008 y\u0131l\u0131ndaki \u201cGazze Sava\u015f\u0131\u201d s\u0131ras\u0131nda ger\u00e7ekle\u015fti\u011fi iddia edilen sava\u015f su\u00e7lar\u0131n\u0131n uluslararas\u0131 ara\u015ft\u0131rmas\u0131nda insan haklar\u0131 \u00f6rg\u00fctlerinin rol\u00fc, bu problemleri ortaya \u00e7\u0131kard\u0131 ve belki derinle\u015ftirdi.<\/p>\n<p>Politikac\u0131lar ve sivil \u00f6rg\u00fctler i\u00e7in, bir kamuoyu ara\u015ft\u0131rmac\u0131s\u0131, stratejist ve analizci olarak, bu hassas konuda \u0130sraillilerin tutumlar\u0131n\u0131n nas\u0131l geli\u015fti\u011fini g\u00f6zden ge\u00e7irece\u011fim ve yak\u0131n gelecekte insan haklar\u0131 \u00f6rg\u00fctlerinin kar\u015f\u0131la\u015faca\u011f\u0131 baz\u0131 stratejik se\u00e7eneklerin ne olabilece\u011fini tart\u0131\u015faca\u011f\u0131m.<\/p>\n<p><strong>\u0130srailli insan haklar\u0131 \u00f6rg\u00fctleri, 1. A\u015fama: Filistin\u2019in y\u00fckseli\u015fi<\/strong><\/p>\n<p>\u0130srailliler kendilerini demokratik ve sayg\u0131l\u0131 insanlar olarak g\u00f6r\u00fcyor. Genel olarak, \u0130srailli Museviler, Filistin \u0130\u015fgalini, \u0130srail\u2019in insan haklar\u0131 konusundaki yakla\u015f\u0131m\u0131n\u0131n bir yans\u0131mas\u0131 olarak g\u00f6rm\u00fcyor. Asl\u0131nda 1967 y\u0131l\u0131ndan sonraki ilk 20 y\u0131lda, hi\u00e7 g\u00f6rmediler bile. <a target=\"_blank\" href=\"http:\/\/www.amazon.com\/Intifada-Palestinian-Uprising-Changed-Equation\/dp\/B0039C9DBI\/ref=sr_1_3?ie=UTF8&amp;qid=1406300947&amp;sr=8-3&amp;keywords=intifada+schiff+and+yaari\" >Al-Haq<\/a> gibi, Filinstili insan haklar\u0131 \u00f6rg\u00fctleri bu s\u0131rada \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131na devam etse de, \u0130srail halk\u0131na \u00e7ok etki etmediler (hala da edebilmi\u015f de\u011filler).<\/p>\n<p>1987\u2019deki ilk Filistin ayaklanmas\u0131, bir insan haklar\u0131 s\u00f6yleminin ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131n\u0131n ilk a\u015famas\u0131yd\u0131: \u0130ntifada devletsiz insanlar \u00fczerindeki 20 y\u0131ll\u0131k askeri y\u00f6netimi yok saymay\u0131 imkans\u0131z hale getirdi. \u0130srailliler \u015fa\u015fk\u0131nd\u0131: \u0130sraillilerin gitti\u011fi; ucuz al\u0131\u015fveri\u015f yap\u0131p, yemek yedikleri ve rahat\u00e7a dola\u015ft\u0131klar\u0131 Filistin alanlar\u0131, bir gecede, me\u015fum protestolar\u0131n, yanan tekerleklerin ve u\u00e7an ta\u015flar\u0131n mekan\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc.<\/p>\n<p>Dolay\u0131s\u0131yla B\u2019Tselem gibi insan haklar\u0131 \u00f6rg\u00fctleri, Filistin b\u00f6lgelerindeki hak ihlallerini kaydetmek ve ele\u015ftirmek \u00fczere ortaya \u00e7\u0131kt\u0131lar ve temel olarak \u0130srail halk\u0131n\u0131n huzurunu ka\u00e7\u0131ran, \u0130srail\u2019in imaj\u0131n\u0131n o kadar da g\u00fcll\u00fck-g\u00fclistanl\u0131k olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 hat\u0131rlatan kurumlar oldular.<\/p>\n<p>\u0130srail\u00a0 Eski Ba\u015fbakan\u0131 Yitzhak Rabin, Oslo anla\u015fmalar\u0131n\u0131 takiben, \u0130srail Y\u00fcksek Mahkeme\u2019sinde, <a target=\"_blank\" href=\"http:\/\/www.commentarymagazine.com\/2013\/03\/29\/dont-insult-the-king-of-palestine\/\" >yeni Filistinli y\u00f6netimin, \u201cB\u2019Tselem ve Bagatz olmadan\u201d Filistinli militanlarla sava\u015fabilece\u011fini<\/a> s\u00f6yledi, yani b\u00f6yle yaparsa daha etkin olaca\u011f\u0131n\u0131 ima etti. Bu ifade, bu fikri anlatmak i\u00e7in kullan\u0131lan bir deyime d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc.<\/p>\n<p>\u0130\u015fin tuhaf yan\u0131; \u201c\u0130nsan haklar\u0131\u201d kavram\u0131n\u0131 ortaya koyan, 1987-1992 ayaklanmas\u0131, ayn\u0131 zamanda Filistin-\u0130srail ili\u015fkilerini de aktif bir \u00e7at\u0131\u015fma haline d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrd\u00fc, b\u00f6ylece \u00e7o\u011fu Musevi \u0130srailli i\u00e7in insan haklar\u0131 konusunu, milli g\u00fcvenli\u011fe kar\u015f\u0131 ve o ba\u015fl\u0131k alt\u0131nda de\u011ferlendirmesi kolayla\u015ft\u0131.<\/p>\n<p>\u00c7o\u011fu \u0130srailli i\u00e7in, d\u00fcnyadaki bir\u00e7ok ba\u015fka insan i\u00e7in oldu\u011fu gibi, milli g\u00fcvenlik, evrensel haklardan daha \u00f6ncelikli. Bunun sonucunda, Musevi \u0130srailliler, kontrolleri alt\u0131ndaki Filistin \u00f6zelinde, insan haklar\u0131 davas\u0131n\u0131 ger\u00e7ekten sahiplendiler.<\/p>\n<p><strong>2. A\u015fama: \u0130kinci Filistin Ayaklanmas\u0131ndan Gazze Sava\u015f\u0131\u2019na Kadar <\/strong><\/p>\n<p>2000 y\u0131l\u0131n\u0131n Eyl\u00fcl ay\u0131nda ba\u015flayan \u0130kinci Filistin ayaklanmas\u0131, 1993 Oslo Anla\u015fmas\u0131\u2019nda yarat\u0131lm\u0131\u015f olan umutlu \u201cbar\u0131\u015f paradigmas\u0131n\u0131\u201d bitirdi.<\/p>\n<p>Art\u0131k, ilk \u0130ntifada s\u0131ras\u0131nda bulunmayan, Filistin Y\u00f6netimi, uluslararas\u0131 tan\u0131nma, k\u0131smi idari \u00f6zerklik, bir b\u00fct\u00e7e ve hafif silahlara k\u0131s\u0131tl\u0131 eri\u015fim hakk\u0131 kazanm\u0131\u015ft\u0131. Filistinli militanlar\u0131n, Yahudi sivillere kar\u015f\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fi intihar bombalar\u0131 da s\u0131radan bir hale gelmi\u015fti.<\/p>\n<p>Bunun sonucu olarak, bir\u00e7ok \u0130srailli, \u00e7at\u0131\u015fmay\u0131 art\u0131k, e\u015fitler aras\u0131nda g\u00f6rmeye ba\u015flad\u0131, yani kendi ordular\u0131, ayn\u0131 g\u00fc\u00e7te bir Filistinli d\u00fc\u015fmanla sava\u015f\u0131yordu. Hatta baz\u0131lar\u0131 bu \u00e7at\u0131\u015fman\u0131n e\u015fit olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyordu, Filistinliler, Yahudilerin tarih boyunca ya\u015fad\u0131klar\u0131 ebedi zul\u00fcm\u00fc, hatta varolu\u015fsal bir tehdidi temsil ediyordu.<\/p>\n<p>Bunun sonucunda \u0130srailli insan haklar\u0131 \u00f6rg\u00fctleri rahats\u0131z edici bir unsur olmaktan, anla\u015f\u0131lamayan bir konuma ya da baz\u0131 radikal sol g\u00f6r\u00fc\u015fl\u00fc insanlar taraf\u0131ndan vatan haini konumuna geldiler.<\/p>\n<p>Musevi \u0130srailli solcu politik kamp da y\u0131k\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. Se\u00e7menler h\u00fck\u00fcmetten orta-solu tamamen sildi, halk\u0131n g\u00f6r\u00fc\u015fleri sa\u011fa do\u011fru kayd\u0131 ve bar\u0131\u015f yanl\u0131s\u0131 faaliyetler azald\u0131. Son olarak, <a target=\"_blank\" href=\"http:\/\/www.amazon.com\/Israels-Lebanon-War-Zeev-Schiff\/dp\/0671602160\" >1982 L\u00fcbnan Sava\u015f\u0131<\/a> s\u0131ras\u0131ndaki ac\u0131mas\u0131zl\u0131klar\u0131 y\u00fcz\u00fcnden cezaland\u0131r\u0131lm\u0131\u015f olan, \u0130srailli sa\u011f g\u00f6r\u00fc\u015fl\u00fc lider, Ariel Sharon, Ba\u015fbakan oldu. B\u00f6ylece \u0130srailli insan haklar\u0131 toplulu\u011fu, kendi \u00fclkesinde \u201cpartnerlerinin olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n\u201d fark\u0131na vard\u0131.<\/p>\n<p>Bunun sonucunda ise, bir\u00e7ok solcu ve insan haklar\u0131 aktivisti, \u0130srail halk\u0131n\u0131n i\u00e7eriden de\u011fi\u015ftirilemeyece\u011fine karar verdi. \u0130skandinavya ve Avrupa\u2019n\u0131n, \u0130srail\u2019e Amerika\u2019ya g\u00f6re daha az ba\u011f\u0131 oldu\u011funu ve uluslararas\u0131 bask\u0131 olu\u015fturulabilece\u011fini umut ederek, d\u0131\u015far\u0131ya d\u00f6nd\u00fc.<\/p>\n<p>Ayn\u0131 zamanda \u0130srailli sa\u011fc\u0131 aktivistler de, yeni kavramsal yakla\u015f\u0131mlar, \u00f6zellikle <a target=\"_blank\" href=\"http:\/\/www.amazon.com\/The-Justice-Cascade-Prosecutions-Changing\/dp\/0393079937\" >ciddi suiistimallerde uluslararas\u0131 adalet<\/a> konusunda d\u0131\u015far\u0131dan medet umdular. Uluslararas\u0131 yasalar\u0131 kulland\u0131lar ve \u0130srail ordusu ve politik liderleri yarar\u0131na olabilecek evrensel yasalar\u0131 incelediler. En \u00f6nemlisi, yabanc\u0131 h\u00fck\u00fcmetler dahil olmak \u00fczere, uluslararas\u0131 kaynaklardan fon toplad\u0131lar.<\/p>\n<p><strong>3. A\u015fama: Gazze Sava\u015f\u0131 ve Goldstone Raporu (2008-2010)<\/strong><\/p>\n<p>2008-2009 y\u0131llar\u0131 aras\u0131ndaki \u0130srail\u2019in <a target=\"_blank\" href=\"http:\/\/www.hrw.org\/news\/2009\/01\/12\/deprived-and-endangered-humanitarian-crisis-gaza-strip\" >Gazze Sava\u015f\u0131<\/a> operasyonu, \u00fclkenin b\u00f6l\u00fcnm\u00fc\u015f solunu canland\u0131rd\u0131, b\u00f6ylece 2007\u2019den beri tecrit halinde ya\u015fayan Gazzeliler\u2019e kar\u015f\u0131 orant\u0131s\u0131z oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fckleri sava\u015fa kar\u015f\u0131 yeni stratejiler geli\u015ftirmeye ve genel olarak \u00e7at\u0131\u015fman\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcmlenmesindeki dura\u011fanl\u0131\u011fa kar\u015f\u0131 durmaya ba\u015flad\u0131lar.<\/p>\n<p>Ana ak\u0131m \u0130srail toplumu, Gazze Sava\u015f\u0131\u2019n\u0131 bunun tam tersi; \u0130srailli sivillere roketlerle sald\u0131ran radikal bir rejime kar\u015f\u0131 sava\u015f olarak g\u00f6rd\u00fc. Ordunun misyonuna toplum deste\u011fi artt\u0131 ve insan haklar\u0131 meselesi ya g\u00f6z ard\u0131 edildi ya tamamen reddedildi ya da haince ve tahrip edici olarak alg\u0131lan\u0131p ele\u015ftirildi.<\/p>\n<p>Sava\u015f sonras\u0131 Birle\u015fmi\u015f Milletler\u2019den Justice Richard Goldstone taraf\u0131ndan y\u00fcr\u00fct\u00fclen soru\u015fturma, bu d\u00fc\u015fmanl\u0131\u011f\u0131 ayyuka \u00e7\u0131kard\u0131. \u0130srail h\u00fck\u00fcmeti i\u015fbirli\u011fini reddetmi\u015f olsa da, \u0130srailli insan haklar\u0131 \u00f6rg\u00fctleri sava\u015f boyunca toplad\u0131klar\u0131 bilgileri payla\u015ft\u0131lar.<\/p>\n<p>Goldstone\u2019nin raporu destans\u0131 bir \u0130srail \u00f6fkesi ile kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131. Rapor her iki taraf\u0131 su\u00e7lam\u0131\u015f olsa da, buradaki \u0130srail ele\u015ftirisi Musevi halk\u0131 \u00e7ileden \u00e7\u0131kartt\u0131. Yurtd\u0131\u015f\u0131nda ve \u0130srail\u2019de, k\u0131sa bir zaman \u00f6nce alt\u0131 milyon Yahudi\u2019yi \u00f6ld\u00fcrm\u00fc\u015f olan Bat\u0131\u2019n\u0131n ak\u0131l almaz bir ele\u015ftirisi olarak g\u00f6rd\u00fckleri raporu k\u0131nad\u0131lar.<\/p>\n<p>D\u00fcnyadaki di\u011fer korkun\u00e7 insan haklar\u0131 ihlalleri g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda, Yahudiler k\u00fcresel bir ikiy\u00fczl\u00fcl\u00fck olarak alg\u0131lad\u0131klar\u0131 bu duruma \u00e7ok \u00f6fkelendiler. Ba\u015fka yerlerde \u00e7ok daha korkun\u00e7 \u015feyler olurken, \u0130srail neden ele\u015ftirilerin hedefi oluyordu? O s\u0131rada kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131m bir etkinlikte, bir Musevi Amerikal\u0131 bana \u201cBir kabusu ya\u015f\u0131yoruz,\u201d dedi.<\/p>\n<p>\u0130srailliler ayr\u0131ca \u00f6fkelerini i\u00e7erideki d\u00fc\u015fmana \u00e7evirdi yani Goldstone\u2019ya gerekli bilgiyi sa\u011flam\u0131\u015f olan \u0130srailli insan haklar\u0131 \u00f6rg\u00fctlerine. Kamusal tart\u0131\u015fmalarda, \u201cvatan haini\u201d ya da \u201ckanser\u201d olarak tan\u0131mland\u0131lar ve bir sivil toplum kurulu\u015fu, <em>Im Tirzu<\/em>, \u0130srailli insan haklar\u0131 \u00f6rg\u00fctlerini destekleyen, <a target=\"_blank\" href=\"http:\/\/www.jta.org\/2010\/02\/10\/news-opinion\/israel-middle-east\/breaking-down-the-im-tirtzu-report-on-new-israel-fund\" >the New Israel Fund\u2019\u0131n \u0130srailli liderine kar\u015f\u0131 ki\u015fisel bir sald\u0131r\u0131 kampanyas\u0131<\/a> ba\u015flatt\u0131.<\/p>\n<p>Bir\u00e7ok Musevi \u0130srailli, yurt i\u00e7indeki insan haklar\u0131 \u00f6rg\u00fctlerinin, yurt d\u0131\u015f\u0131ndan destek alan ve kendi milletinden nefret eden kurumlar olduklar\u0131na ve kendilerini \u201cyard\u0131msever ki\u015filer\u201d olarak g\u00f6sterirken asl\u0131nda gizli ama\u00e7lar\u0131n\u0131n \u0130srail\u2019i i\u00e7eriden yok etmek oldu\u011funa inand\u0131. Filistinliler ve ter\u00f6rizm aras\u0131nda bir fark g\u00f6rmekten aciz ya da g\u00f6rmemeyi tercih ederek, \u0130srailli insan haklar\u0131 gruplar\u0131n\u0131n Filistinli ter\u00f6ristleri destekledi\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcler. En korkun\u00e7 su\u00e7lamalar\u0131 ise ter\u00f6ristler ve destek\u00e7ilerinin insan haklar\u0131 \u00f6rg\u00fctlerine fon sa\u011flad\u0131\u011f\u0131yd\u0131.<\/p>\n<p>\u0130srailli insan haklar\u0131 savunucular\u0131, etraflar\u0131ndaki t\u00fcm kap\u0131lar kapan\u0131rken haz\u0131rl\u0131ks\u0131z yakalanm\u0131\u015flard\u0131.<\/p>\n<p><strong>\u201cSavunma Ta\u015f\u0131\u201d Operasyonu: \u0130srailli insan haklar\u0131 \u00f6rg\u00fctlerini ne bekliyor? <\/strong><\/p>\n<p>\u015eimdi yeni bir sava\u015f\u0131n ac\u0131lar\u0131n\u0131n i\u00e7indeyken, \u0130srailli insan haklar\u0131 \u00f6rg\u00fctleri kendilerine yeni bir rol bulacak m\u0131 ya da kamusal alg\u0131da yeni bir a\u015famaya ge\u00e7i\u015f ya\u015fanacak m\u0131? Hen\u00fcz bir \u015fey s\u00f6ylemek i\u00e7in \u00e7ok erken. Ancak bir \u00f6nceki a\u015faman\u0131n hassasiyetini g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131rsak, baz\u0131 olas\u0131 hareket se\u00e7enekleri mevcut; her y\u00f6n\u00fc destekleyen arg\u00fcmanlar var ancak her biri kendi problemleriyle geliyor.<\/p>\n<p><strong>Bu konudaki hi\u00e7bir \u00e7\u00f6z\u00fcm basit de\u011fil.<\/strong><\/p>\n<p><strong>Denge: <\/strong>\u0130srail\u2019in \u00f6nde gelen insan haklar\u0131 \u00f6rg\u00fctlerinden B\u2019Tselem, Hamas\u2019\u0131 Gazze\u2019den \u0130srailli sivillere roket att\u0131klar\u0131 i\u00e7in <a target=\"_blank\" href=\"http:\/\/www.btselem.org\/israeli_civilians\/20140714_rockets_fired_by_hamas_into_israel\" >defaten k\u0131nad\u0131<\/a>; bir yandan Bat\u0131 \u015eeria\u2019da \u00fc\u00e7 Musevi gencin ka\u00e7\u0131r\u0131l\u0131p \u00f6ld\u00fcr\u00fclmesini de k\u0131nad\u0131. B\u2019Tselem ayn\u0131 zamanda \u0130srailin ihlallerine kar\u015f\u0131 da ayn\u0131 derecede ele\u015ftirel yakla\u015f\u0131yordu. Bu yakla\u015f\u0131m yeni de\u011fildi, ancak iki taraf\u0131n da ihlallerini vurgulamak, Musevi \u0130sraillilerin g\u00fcvenini yeniden in\u015faya ya da daha dostane bir ili\u015fkiye yarayabilirdi. Bu yakla\u015f\u0131ma gelen en b\u00fcy\u00fck ele\u015ftiri, her iki tarafta e\u015fit su\u00e7 bulmas\u0131 ve \u00e7at\u0131\u015fman\u0131n asimetrik do\u011fas\u0131n\u0131 \u00f6rtmesiydi. Hamas\u2019\u0131n roketlerine ve t\u00fcnellerine ra\u011fmen, \u0130srail neredeyse tamamen yok etme, hapsetme, bask\u0131lama kapasitesi ile hala daha g\u00fc\u00e7l\u00fc olan taraf. \u0130srail\u2019in tam g\u00fcc\u00fcn\u00fc kullanmamas\u0131n\u0131 sa\u011flayan\u0131n kar\u015f\u0131t politik ve sosyal g\u00fc\u00e7ler oldu\u011fu da iddia edilebilir.<\/p>\n<p><strong>Alternatif siyaset ve \u00e7\u00f6z\u00fcm \u00f6nerilerini vurgulay\u0131n. <\/strong>\u0130srailli insan haklar\u0131 \u00f6rg\u00fctleri, ihlalleri kaydetmenin ve k\u0131naman\u0131n yetersiz oldu\u011funa karar verebilir. Bu faaliyetlerin ger\u00e7ek emniyet ikilemlerine bir faydas\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131 gibi ger\u00e7ek\u00e7i alternatifler de sunmuyor.<\/p>\n<p>Bunun yerine \u0130srailli insan haklar\u0131 \u00f6rg\u00fctleri, d\u0131\u015far\u0131da ele\u015ftirmek yerine; yeni siyasi yakla\u015f\u0131mlar geli\u015ftirmeye konsantre olabilir, emniyet g\u00fc\u00e7leri ile i\u015fbirli\u011fi yapabilir ve y\u00f6netimdekiler i\u00e7in daha yap\u0131c\u0131 \u00f6neriler getirebilir.<\/p>\n<p>Ancak bu yakla\u015f\u0131m \u0130srailli insan haklar\u0131 \u00f6rg\u00fctlerinin demokratik bir g\u00f6zlemci rol\u00fcne zarar verebilir hatta \u201cayd\u0131n\u201d ama s\u00fcren bir i\u015fgale olanak verebilir.<\/p>\n<p><strong>Az yerine daha \u00e7ok politika. <\/strong>Son olarak \u0130srailli insan haklar\u0131 \u00f6rg\u00fctleri, daha politik bir hale b\u00fcr\u00fcnebilir, \u0130srail-Filistin \u00e7at\u0131\u015fmas\u0131na daha muayyen \u00e7\u00f6z\u00fcm \u00f6nerileri getirebilir, ki bu sistematik ihlalin birincil kayna\u011f\u0131 olarak g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor.<\/p>\n<p>Di\u011fer bir deyi\u015fle, insan haklar\u0131 \u00f6rg\u00fctleri, iki rolden birini se\u00e7ebilir: a\u00e7\u0131k\u00e7a politikle\u015fmeden insan haklar\u0131n\u0131 tan\u0131tmak ve gizli bir ama\u00e7lar\u0131n\u0131n oldu\u011fu su\u00e7lamalar\u0131na maruz kalmak (ne de olsa bas\u0131n, politik etkinliklerde, insan haklar\u0131 savunucular\u0131n\u0131, \u00f6znel bireyler olarak g\u00f6r\u00fcyor) ya da pop\u00fcler olmayan g\u00f6r\u00fc\u015fleri savunarak daha da fazla \u00f6fkeye maruz kalsalar da a\u00e7\u0131k\u00e7a politik bir tutumu sahiplenmek&#8230;<\/p>\n<p>Bu ikinci se\u00e7enekte bir umut \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131 var. Ana ak\u0131m Musevi-\u0130srailli toplum zaten insan haklar\u0131 \u00f6rg\u00fctlerinin radikal solu ve Filistin destek\u00e7isi politik duru\u015fu, \u201cinsan haklar\u0131n\u0131 koruma\u201d kisvesi alt\u0131nda destekledi\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor. \u0130srailli insan haklar\u0131 \u00f6rg\u00fctleri a\u00e7\u0131k\u00e7a politikle\u015firlerse, en az\u0131ndan gizli bir ama\u00e7lar\u0131 oldu\u011fu su\u00e7lamas\u0131ndan kurtulurlar.<\/p>\n<p>Bu daha \u00e7ok \u0130srailli Musevi\u2019nin insan haklar\u0131 toplulu\u011fundan ho\u015flanmas\u0131n\u0131 sa\u011flamayabilir, ancak en az\u0131ndan inand\u0131klar\u0131n\u0131n ne oldu\u011fu a\u00e7\u0131kl\u0131\u011fa kavu\u015fur ve insan haklar\u0131 \u00f6rg\u00fctlerinin daha transparan ve d\u00fcr\u00fcst alg\u0131lanmas\u0131n\u0131 sa\u011flar.<\/p>\n<p>Bu konudaki hi\u00e7bir \u00e7\u00f6z\u00fcm basit de\u011fil.<\/p>\n<p>_______________________________<\/p>\n<p><em>Dahlia Scheindlin is a pollster and a strategic consultant for political parties and civil society. She lives in Tel Aviv, and writes a regular column for <a target=\"_blank\" href=\"http:\/\/972mag.com\" >+972 Magazine<\/a>, an Israeli and Palestinian blog.\u00a0<\/em><\/p>\n<p>\u062f\u0627\u0644\u064a\u0627 \u0634\u064a\u0646\u062f\u0644\u064a\u0646 \u0645\u062d\u0644\u0644\u0629 \u0641\u064a \u0627\u0644\u0631\u0623\u064a \u0627\u0644\u0639\u0627\u0645 \u0648\u0645\u0633\u062a\u0634\u0627\u0631\u0629 \u0627\u0633\u062a\u0631\u0627\u062a\u064a\u062c\u064a\u0629 \u0644\u0644\u0623\u062d\u0632\u0627\u0628 \u0627\u0644\u0633\u064a\u0627\u0633\u064a\u0629 \u0648\u0627\u0644\u0645\u062c\u062a\u0645\u0639 \u0627\u0644\u0645\u062f\u0646\u064a\u060c \u0645\u0631\u0643\u0632\u0647\u0627 \u062a\u0644 \u0623\u0628\u064a\u0628\u060c \u0648\u062a\u0643\u062a\u0628 \u0628\u0627\u0646\u062a\u0638\u0627\u0645 \u0644\u0645\u062c\u0644\u0629 <a target=\"_blank\" href=\"http:\/\/972mag.com\" >Magazine<\/a> +972 \u060c \u0648\u0647\u064a \u0645\u062f\u0648\u0646\u0629 \u0625\u0633\u0631\u0627\u0626\u064a\u0644\u064a\u0629 \u0648\u0641\u0644\u0633\u0637\u064a\u0646\u064a\u0629 \u0639\u0644\u0649 \u0627\u0644\u0627\u0646\u062a\u0631\u0646\u062a.<\/p>\n<p>\u05d3\u05dc\u05d9\u05d4 \u05e9\u05d9\u05d9\u05e0\u05d3\u05dc\u05d9\u05df \u05d4\u05d9\u05d0 \u05e1\u05d5\u05e7\u05e8\u05ea \u05d3\u05e2\u05ea \u05e7\u05d4\u05dc \u05d5\u05d9\u05d5\u05e2\u05e6\u05ea \u05d0\u05e1\u05d8\u05e8\u05d8\u05d2\u05d9\u05ea \u05e2\u05d1\u05d5\u05e8 \u05de\u05e4\u05dc\u05d2\u05d5\u05ea \u05e4\u05d5\u05dc\u05d9\u05d8\u05d9\u05d5\u05ea \u05d5\u05d0\u05e8\u05d2\u05d5\u05e0\u05d9\u05dd \u05d1\u05d7\u05d1\u05e8\u05d4 \u05d4\u05d0\u05d6\u05e8\u05d7\u05d9\u05ea. \u05d4\u05d9\u05d0 \u05d2\u05e8\u05d4 \u05d1\u05ea\u05dc \u05d0\u05d1\u05d9\u05d1 \u05d5\u05d1\u05e2\u05dc\u05ea \u05d8\u05d5\u05e8 \u05e7\u05d1\u05d5\u05e2 \u05d1\u05de\u05d2\u05d6\u05d9\u05df <a target=\"_blank\" href=\"http:\/\/972mag.com\/\" >+972<\/a>, \u05d1\u05dc\u05d5\u05d2 \u05d9\u05e9\u05e8\u05d0\u05dc\u05d9-\u05e4\u05dc\u05e1\u05d8\u05d9\u05e0\u05d9<\/p>\n<p><a target=\"_blank\" href=\"https:\/\/www.opendemocracy.net\/openglobalrights\/dahlia-scheindlin\/israilli-insan-haklar%C4%B1-gruplar%C4%B1-devam-eden-sava%C5%9Fta-stratejik-terc\" >Go to Original \u2013 opendemocracy.net<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u0130srail-Gazze sava\u015f\u0131 devam ederken, Filistinlilerin haklar\u0131n\u0131 ilerletmek ve savunmak i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015fan insan haklar\u0131 \u00f6rg\u00fctlerinin kar\u015f\u0131la\u015facaklar\u0131 ikilemler neler? Daha \u00f6nce olanlar y\u00fcz\u00fcnden zarar g\u00f6rm\u00fc\u015f olan g\u00fcvenilirliklerini kaybetmeden bir etkileri ve hatta s\u00f6z haklar\u0131 olabilir mi? Kolay de\u011fil.<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[46],"tags":[],"class_list":["post-45656","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-original-languages"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.transcend.org\/tms\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/45656","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.transcend.org\/tms\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.transcend.org\/tms\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.transcend.org\/tms\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.transcend.org\/tms\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=45656"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.transcend.org\/tms\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/45656\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.transcend.org\/tms\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=45656"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.transcend.org\/tms\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=45656"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.transcend.org\/tms\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=45656"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}